Wat is de prostaat?

Deze klier bevindt zich direct onder de urineblaas en omsluit een deel van de urinebuis. De prostaat speelt een belangrijke rol bij de voortplanting door een deel van het zaadvocht te produceren. Dit is nodig voor het vervoer en bescherming van zaadcellen. Sperma bestaat grotendeels uit vocht dat door de prostaat wordt geproduceerd.

Urologie omvat alle problemen die zich richt op aandoeningen van de urinewegen en de mannelijke geslachtsorganen. Een uroloog diagnosticeert en behandelt problemen aan de nieren, urineleiders, blaas en plasbuis. Daarnaast houdt de uroloog zich bezig met aandoeningen van de prostaat, penis en het scrotum.

Waarom blijft de prostaat een taboe?

Ondanks de grote impact van prostaatproblemen op de gezondheid van mannen, wordt er relatief weinig over gesproken. Veel mannen vinden het lastig om klachten rondom plassen, seksualiteit of de prostaat bespreekbaar te maken. Daardoor zoeken zij soms te laat medische hulp of informatie.

Het belang van voorlichting over prostaatgezondheid

Goede kennis over de prostaat helpt mannen om signalen van mogelijke problemen sneller te herkennen. 

Voorlichting kan bijdragen aan:

· Vroegtijdige herkenning van klachten;

· Meer bewustzijn over prostaat en prostaatkanker;

· Minder schaamte rondom prostaatproblemen.

Prostaatkanker blijft vaak lange tijd onopgemerkt, doordat de ziekte in een vroeg stadium zelden klachten veroorzaakt. 

Onderstaande klachten worden meestal niet veroorzaakt door prostaatkanker maar door een goedaardige prostaatvergroting:

· Kleine hoeveelheden plassen;

· Moeite hebben met plassen;

· Het hebben van pijn of een branderig gevoel tijdens het plassen;

· Een minder krachtige urinestraal;

· Nadruppelen na het plassen;

· Bloed in de urine of sperma.

De verschillende onderzoeken

1. PSA bloedtest

De kans op prostaatkanker is het grootst bij mannen op latere leeftijd (50 plus) en bij mannen bij wie prostaatkanker in de familie voorkomt. De beste manier om prostaatkanker in een vroeg stadium te ontdekken is om middels een bloedonderzoek de PSA waarde te bepalen.

PSA staat voor Prostaat Specifiek Antigeen, een eiwit dat door de prostaat wordt aangemaakt. Via een bloedonderzoek wordt gemeten hoeveel PSA er in het bloed aanwezig is. Een verhoogde PSA waarde kan een aanwijzing zijn voor prostaatkanker, maar ook voor andere aandoeningen zoals een vergrote prostaat of een ontsteking. Een verhoogde waarde betekent dus niet altijd dat er sprake is van prostaatkanker, maar het is wel aanleiding voor verder onderzoek.

2. Lichamelijk onderzoek van de prostaat

De huisarts of uroloog kan een rectaal onderzoek uitvoeren. Er wordt dan met een vinger via de endeldarm gevoeld of de prostaat afwijkingen vertoont, zoals verhardingen of onregelmatigheden. 

3. MRI scan

Bij een verhoogde PSA waarde, kan een MRI scan van de prostaat worden gemaakt. Een MRI scan van de prostaat is een zeer betrouwbaar beeldvormend onderzoek om prostaatkanker snel en nauwkeurig op te sporen of uit te sluiten. Het brengt de prostaat en omliggend weefsel in zeer hoge resolutie in beeld. Hiermee kunnen verdachte gebieden in beeld worden gebracht zonder direct een invasieve ingreep uit te voeren.

 4. Biopsie

Als uit de MRI scan blijkt dat er mogelijk sprake is van prostaatkanker, kan een biopsie nodig zijn. Hierbij worden kleine stukjes weefsel uit de prostaat afgenomen voor onderzoek onder de microscoop. Wanneer er een MRI van de prostaat is gemaakt, kan de biopsie gerichter worden uitgevoerd. Het is dan duidelijk voor de uroloog op welke plekken het weefsel afgenomen moet worden.

Hoe kan een man zich laten controleren?

Een prostaatcontrole begint meestal bij de huisarts. Mannen die klachten hebben, zich zorgen maken of een verhoogd risico lopen, kunnen hier een gesprek bij de huisarts over aanvragen. De huisarts beoordeelt de persoonlijke situatie en bespreekt of een PSA test of verwijzing naar een uroloog wenselijk is. Het is belangrijk om niet te wachten op klachten voordat actie wordt ondernomen.

Conclusie

Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen in Nederland (op basis van incidentie). Omdat de ziekte in een vroeg stadium geen klachten veroorzaakt is controle van de PSA waarde een simpele manier om het risico op prostaatkanker te bepalen. In een vroeg stadium is prostaatkanker meestal te genezen. In een laat stadium kan dat doorgaans niet.

Wilt u meer weten over een verwijzing naar de uroloog klik dan hier.

Overweegt u een MRI van uw prostaat klik dan hier.